Šta donose novi šifarnici zanimanja i nivoa kvalifikacija

Beograd | Vest, datum objave: 20. фебруар 2019.

Ministarstvo za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja (MRZBSP) pripremilo je Šifarnik zanimanja, koji se sastoji od novog spiska zanimanja i šifara koje im pripadaju. Novi spisak zanimanja rezultat je višegodišnjeg rada stručnjaka iz oblasti zapošljavanja, koji su pošli od pregledâ zanimanja datih u međunarodnom standardu ISCO-08 i uskladili ga s potrebama tržišta rada u Republici Srbiji, konsultujući se i s poslodavcima i relevantnim institucijama.

Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja pripremilo je Šifarnik nivoa kvalifikacija, umesto dosadašnjeg Šifarnika stepena stručne spreme, jer je donošenjem Zakona o Nacionalnom okviru kvalifikacija Republike Srbije („Službeni glasnik RS”, broj 27/18) utvrđen novi sistem za uređivanje nivoa i vrsta kvalifikacija.

Republički zavod za statistiku pripremio je Šifarnik država, koji je usklađen sa Međunarodnim šifarnikom država, Šifarnik opština u Republici Srbiji, koji je usklađen sa podacima o opštinama u Republici Srbiji i Šifarnik naselja u Republici Srbiji, koji je usklađen sa podacima o naseljima u Republici Srbiji.

Navedeni šifarnici se primenjuju od 1. januara 2019. godine.

Razlozi za donošenje novog Jedinstvenog kodeksa šifara su pre svega harmonizacija domaćih propisa sa propisima EU i međunarodnim standardima, zastarelost prethodnih šifarnika usled promena na tržištu rada i u sistemu obrazovanja, razvoj i uspostavljanje Nacionalnog okvira kvalifikacija u Srbiji i Nacionalne standardne klasifikacije zanimanja.

Cilj donošenja Odluke o Jedinstvenom kodeksu šifara za unošenje i šifriranje podataka u evidencijama u oblasti rada jeste evidentiranje, praćenje i analiziranje stanja i kretanja na tržištu rada, kao i jednoznačno komuniciranje među svim korisnicima, čime se omogućava bolje upravljanje podacima o zanimanjima i kvalifikacijama.

Model i polazna osnova za izradu Šifarnika zanimanja je Međunarodna standardna klasifikacija zanimanja (ISCO-08). Šifarnik zanimanja ima istovetnu klasifikacionu, odnosno hijerarhijsku strukturu, nazive svih klasifikacionih celina, kao i model šifriranja do nivoa skupina zanimanja. Sadrži 10 grupa, koje su razvrstane prema najčešće zahtevanom obrazovnom nivou u odnosu na složenost poslova zanimanja, zatim 43 vrste prema srodnosti poslova zanimanja, 130 podvrsta, 436 skupina, unutar kojih je razvrstano 3.641 zanimanje.

U okviru saradnje Ministarstva za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja i Nemačke organizacije za međunarodnu saradnju (GIZ) izrađen je Priručnik za primenu Jedinstvenog kodeksa šifara za unošenje i šifriranje podataka u evidencijama u oblasti rada i veb-strana na sajtu MRZBSP, koja će biti aktivna od marta 2019. godine.

Svrha Priručnika i veb-stranice je da korisnicima šifarnika približe sadržinu novog Jedinstvenog kodeksa šifara, olakšaju primenu propisanih šifarnika, otvore kontinuiranu komunikaciju u cilju praćenja njihove primene i ažuriranja.

Nacionalna služba za zapošljavanje (NSZ), kao jedna od institucija nadležnih za vođenje evidencija u oblasti rada, ima značajnu ulogu u primeni ovih šifarnika, najpre prilikom utvrđivanja podataka o zanimanjima i kvalifikacijama lica sa svoje evidencije, a potom i prilikom njihove primene. Zanimanja i kvalifikacije lica, kao dva najvažnija lična obeležja radno aktivnog stanovništva, predstavljaju polaznu osnovu za selekciju lica sa evidencije NSZ, kako prilikom posredovanja u zapošljavanju prema iskazanim potrebama poslodavaca, tako i prilikom uključivanja lica u mere aktivne politike zapošljavanja. NSZ učestvuje u razmeni podataka među korisnicima evidencija u oblasti rada, čime doprinosi uspostavljanju i razvoju sistema u oblasti zapošljavanja i obrazovanja, odnosno usklađivanju ponude i potražnje na tržištu rada.

Osim toga, utvrđeno je da NSZ ima ključnu ulogu u praćenju i ažuriranju Šifarnika zanimanja, kao podnosilac inicijative za njegove izmene i dopune, dostavljanjem predloga ministarstvu nadležnom za rad i zapošljavanje, najviše jedanput godišnje.